به گزارش وبسایت اطلاعات ساختمان، محمدجواد شاهجویی، کارشناس صنعت حملونقل ریلی، در مورد وضعیت کنونی کریدور شرق به غرب و نقش ایران در این مسیر صحبت کرد.
کریدور شرق به غرب یکی از مهمترین مسیرهای ترانزیتی جهان است که جاده ابریشم را شامل میشود. این مسیر دو بخش زمینی و دریایی دارد و در حال حاضر، چین با توسعه «جاده نوین ابریشم» در حال پیشرفت است. از مسیر زمینی این کریدور، مسیرهای متعددی تعریف شدهاند که از مسیر دریای شمال و قطب شمال گرفته تا مسیر ترانسسیبری و ترانسروسیه وجود دارد.
یکی از مهمترین مسیرهای عبوری این کریدور، مسیر جنوبی یا همان مسیر که از ایران عبور میکند است. این مسیر ایران را از شرق و غرب جهان به یکدیگر متصل میکند. شاهجویی به بیان اینکه منظور از شرق و غرب در اینجا عمدتاً اتصال اروپا و چین است، اشاره کرد.
از سمت شرق، ایران اتصال مستقیم ریلی با چین دارد که مسیر قطاری که از چین به سمت قزاقستان حرکت میکند، از قزاقستان وارد ترکمنستان میشود و از آنجا به ایران میرسد. این اتصال کاملاً ریلی است، اما جزئیات فنی مانند اختلاف عرض خط و محدودیت ورود واگنها به کشورهای عضو CIS چالشهایی ایجاد میکند.
از سمت غرب، شرایط ایران متفاوت است و تقریباً میتوان گفت که مسیر خروجی ایران منقطع است. اگر موضوع اتصال از طریق عراق بررسی شود، خطوط ریلی شلمچه و کرمانشاه – خسروی هنوز فعال نشدهاند. در نتیجه، تنها مسیر غربی فعال، مسیر ترکیه است که ظرفیت بسیار پایینی دارد.
در این مسیر، ریل در دریاچه وان منقطع میشود و واگنها باید توسط فیبراتها یا شناورهای مشابه لندیکرافت از داخل دریاچه عبور داده شوند. پس از آن، مسیر جنوبی ترکیه که نسبتاً قدیمی و کمسرعت است ادامه مییابد. ترکیه در برنامههای توسعهای خود بیشتر به توسعه خط شمالی توجه دارد و نه محور جنوبی فعلی.
ظرفیت فعلی این خط محدود است و نهایتاً به حدود ۷۰۰ هزار تن در سال میرسد. هماکنون نیز بارهای صادراتی افغانستان و پاکستان به سمت ترکیه تحت عنوان کریدور ITI از همین مسیر حمل میشود. با وجود درخواست ۲۰ ساله ایران برای دور زدن دریاچه وان و تکمیل این مسیر، طرف ترک به دلیل ماهیت گردشگری منطقه تاکنون موافقتی با اصلاح مسیر نداشته است.
تکمیل خط ریلی مرند – چشمهثریا ایران را دوباره به اروپا وصل میکند
شاهجویی تصریح کرد که ترکیه در مقابل، پیشنهاد اتصال ایران از مسیر شمالی را ارائه داده است؛ مسیری که بر تکمیل راهآهن مرند – چشمهثریا استوار است و ایران را پس از عبور از چشمهثریا به قارص و از آنجا به خط شمالی ترکیه و سپس اروپا متصل میکند. این مسیر دو هدف اصلی تکمیل محور شرقی – غربی ترکیه و اعطای یک مسیر ترانزیتی شرقی – غربی به ایران را دنبال میکند.
البته نباید صرفاً به این مسیر متکی بود. ایران باید در کنار تکمیل تار جنوبی کریدور شرق – غرب، سایر محورهای ترانزیتی را نیز فعال کند. حتی در شرایط فعلی که سوریه به صورت مستقیم در دسترس نیست، تکمیل مسیر عراق ضروری است تا در آینده امکان اتصال به سوریه و دسترسی به مدیترانه برای ورود به اروپا فراهم شود.
علاوه بر این موضوع، اتصال از مسیر شمالی نیز باید فعال بماند. مسیر مرند – چشمهثریا باید تکمیل شود و همچنین فعالسازی مسیر جلفا برای اتصال به گرجستان نیز اهمیت دارد. علاوه بر این، مسیرهای ارتباطی با ارمنستان و همچنین اتصال از طریق بندر پوتی و کریدورهای مرتبط با قفقاز باید همزمان پیگیری شود.
در پایان، شاهجویی تاکید کرد که عقلانیت در حکمرانی کریدوری ایجاب میکند که هیچ کشوری نباید به یک مسیر واحد متکی بماند. ایران باید به صورت همزمان مسیر چشمهثریا به مرند، محور جلفا، مسیرهای اتصال به عراق، و مسیرهای ارتباطی با قفقاز را توسعه دهد و فعال نگه دارد تا وابستگی ترانزیتی کاهش یابد و جایگاه حملونقل ریلی کشور در کریدور شرق – غرب تثبیت شود.
**منبع:** مهر نیوز
بدون دیدگاه